له‌ رۆژی شه‌هیدان‌دا وه‌فایه‌ک بۆ ژنانی شه‌هید

١٠ی خاکەلێوەی هەر ساڵێک بیرخەرەوەی شەهیدبوونی یەکەم سەکۆماری کوردستان پێشەوا قازی محەممەدو هاوڕێکانییەتی. کاتێک پێشەوا قازی محەممەد لەسەر بناخەی کۆمەڵەی ژێ _ کاف، حیزبی دێموکراتی کوردستانی دامەزراند، بوو بە هۆی ئاڵوگۆڕێکی قووڵ‌و بنەڕەتی لە کۆمەڵگەی کوردەواری ئەو سەردەم‌داو ئاسۆیەکی گەش‌و ڕوونی خستە بەرچاوی خەڵکی کوردستان. بە شاهیدی مێژوو لەو ماوە کەمەی تەمەنی کۆماری کوردستان‌دا گەلێک کاری گەورە کران کە کاریگەری راستەوخۆیان لە سەر کۆمەڵگە بەجێ‌هێشتووەو تەنانەت دوای ڕووخانی کۆماریش‌و لە سێدارەدانی پێشەواش ئەو کاریگەرییانەو ئاسەواریان بە کۆمەڵگەی کوردیەوە دەبیندرێ. یەکێک لەو کارە مەزن‌و گەورانەی کە لەسەردەمی کۆماری کوردستان‌و لە سەردەستی پێشەوا قازی محەممەد بەڕێوەچوو هێنانی ژنان بۆ نێو گۆڕەپانی کارو باری بەڕێوەبەری‌و سیاسەت بوو. لە سەردەمێک‌دا حیزبی دێموکراتی کوردستان بە ڕێبەری پێشەوای مەزن ئەو ڕێچکەیەی شکاند کە پێک‌هاتەی کۆمەڵگەی کوردستان بە تەواوی عەشیرەیی‌و ڕیژەی خوێندەواری‌و بە ئاگابوون لە مەسائیلی زانست‌و تکنۆلۆژی لە ڕادەیەکی یەکجار نزم‌دا بووو وەزعییەتی ژنان لە ڕوانگەیەکی دیکەوە لەوەش خرابتر بوو. بەڵام بڕیاری حیزبی دێموکراتی کوردستان‌و پشتگیری پێشەوا قازی محەممەد وای کرد زۆر بە خێرایی ژنان بێنە نێو گۆڕەپانی سیاسەت‌و کاری بە کردەوەو توانایان ڕێکخراوی خۆیان دابمەزرێنن‌و لە کۆڕو کۆبوونەوەکان‌دا ببنە وتاربێژو نەزەرو بیرو بۆچوونی خۆیان لەسەر مەسەلەکانی پێوەندیدار بە کۆمەڵگەی کوردستان دەرببڕن کە ڕۆژنامەی کوردستان زمانەحاڵی حیزبی دێموکراتی کوردستان لەسەردەمی کۆماری کوردستان‌دا باشترین بەڵگەیە لەسەر بەشداریی چالاکانەی ژنان لە کارو تێکۆشانی ڕۆژانە کە پێوەندییان بە مەسەلەی نەتەوایەتی‌و مەسەلەی مافی ژنان وەک بەشێک لە کۆمەڵگە.
دوای ڕوخانی کۆماری کوردستان‌و له سێداره‌دانی پێشه‌واو هاوڕێکانی ڕاسته بۆ ماوه‌یه‌ک خه‌بات‌و تێکۆشان ڕاوه‌ستانی تێکه‌وت، به‌ڵام ئه‌و بیرو ئه‌ندیشه‌ی که حیزبی دێموکراتی کوردستان‌و پێشه‌وا قازی محه‌ممه‌د هێنابوویانه نێو خه‌ڵک به هیچ‌جۆر له بیرنه‌چۆوه‌و دابڕان‌و ڕاوه‌ستانی تێنه‌که‌وت. خه‌ڵک ڕاهاتبوو که کوڕو کچه‌کانیان بنێرنه قوتابخانه‌و له فێربوون‌و بارهێنانی منداڵه‌کانیان‌دا جیاوازی له نێوان کچ‌و کور دانه‌نێن.
ژنان نەک لە کارو تێکۆشان پاشەکشەیان نەکرد بەڵکوو زیاتر بە ئامانجەکانی کۆمار وەفادار مانەوەو شان‌بە شانی براکانیان لە خەباتی نهێنی‌دا بە دژی ڕێژیمی پاشایەتی بەشداریان کردو بە هەموو توانایانەوە هەوڵیان‌دا ئەو هەلەی کۆماری کوردستان بۆی رەخساندبوون بە هیچ جۆر لە دەستی نەدەن.
کاتێک شۆڕشی گەلانی ئێران لەساڵی ٥٧ بە دژی رێژیمی پاشایەتی سەرکەوت‌و بۆ جارێکی دیکە حیزبی دێموکراتی کوردستان کارو چالاکی خۆی ئاشکرا کرد بە کردەوە دیتمان کە خەڵکی کوردستان بە ژن‌و پیاوەوە بە هەزاران کەس لە دەوری حیزبی دێموکرات کۆبوونەوەو ژنانیش بۆ جارێکی دیکە ئەو هەلەیان بۆ ڕەخسا کە بە ئاشکرا شان‌بە شانی براکانیان بەشدار بن لە چالاکی سیاسی‌و کۆمەڵایەتییەکان بۆ بەرەو پێش‌بردنی کۆمەڵگە.
کاتێک لەلایەن کۆماری ئیسلامییەوە شەڕ بەسەر کوردستان‌‌دا داسەپاو هێزی پێشمەرگەی کوردستان کەوتە حاڵەتی بەرەنگاری‌و پارێزگاری‌کردن لە کوردستان، ژنانیش بێ سێ‌و دوو لێ‌کردن پۆل پۆل تێکەڵ بە هێزی پێشمەرگەی کوردستان دەبوون. ئەگەر چاو بە لاپەڕەکانی مێژووی بەربەرەکانی چەکدارانەی هێزی پێشمەرگەی کوردستان‌دا بخشێنین دەبینین زۆرن ئەو ژن‌و کچانەی کە یان لە بەرگی پیرۆزی پێشمەرگایەتی‌داو یان وەک هاوکارو یارمەتیدەری هێزی پێشمەرگە بەشداریان کردوە لە خەباتی رزگاریخوازی گەلی کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان‌و لەو رێگە پیرۆزەش‌دا کەم نین کە گیانیان بەخت کردوەو تێکەڵ بە کاروانی شەهیدان بوون.
هەر بۆیە لە بەرەبەری ١٠ی خاکەلێوەدا ڕۆژی شەهیدانی کوردستان بە پێویستم زانی بێجگە لەوە کە سەری کرنۆش‌و وەفاداری لە بەرامبەر گەورەیی پێشەوای مەزن قازی محەممەدو هاوڕێکانی دانوێنم، یادێکیش لەو ژنە شەهیدانە بکەینەوە کە لە ماوەی بەڕێوەچوونی خەباتی حەق‌خوازانەی گەلی کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە سەنگەری دیفاع‌و بەربەرەکانی لە شەڕافەت‌و کەرامەتی خەڵکی کوردستان لە بەرەکانی شەڕ یان لە زیندانەکانی ڕێژیم‌دا ئێعدام کراون‌و شەهید بوون.
هەروەکی پێشتر باسمان کرد ژنان لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە هەر هەل‌و دەرفەتێک کە بۆیان هاتبێتە پێش بە قازانجی جووڵانەوەی حەق‌خوازانەی کورد کەڵکیان لێ‌وەرگرتووەو بە پێی هەڵ‌و مەرجی ژیانی خۆیان‌و مەجال‌و دەرفەتەکان هەوڵیان داوە بەشداری جووڵانەوە بن. هێندێکیان راستەوخۆ لە ژیانی سیاسی‌و پێشمەرگایەتی‌دا بەشدارییان کردوەو لەو رێگەیەدا هەموو جۆر کۆلەمەرگیەکیان قەبووڵ کردوە، بێجگەلەوە وەک پێشمەرگە ژیاون‌و ئەرکی پێشمەرگایەتییان بەڕێوە بردووە. لە زۆر قۆناغ‌دا بۆ منداڵەکانیان هەم دایک بوون‌و هەم باب‌و ئەرکی پەروەردە بوون‌و تەنانەت بەخێوکردنیشان کەوتۆتە سەرشان‌و بەشێکی دیکە لە ژنان لە نێو شارو گوندەکانی کوردستان لە هەل‌ومەرجی زۆر سەخت‌ودژواردا هاوڕێ‌و یارمەتی‌دەری پێشمەرگەو کەسانی سیاسی بوون‌و گەلێک جار ئەوەندیان مایە لە خۆ داناوە کە بۆتە هۆی گرتن‌و تەنانەت ئێعدام کردنیشیان.
ئەگەر بمان‌هەوێ ناوی هەموو ئەو ژنانە کە لە ماوەی ٣٦ ساڵ بەربەرەکانی لەگەڵ کۆماری ئیسلامی‌دا شەهید بوون‌و لەو رێگەیەدا گیانیان بەخت کردوە، بنووسین ڕەنگە خۆی لە کتێبێکی قەوارە گەورە بدا کە هیوادارم ڕۆژێک دابێ ئەو ئەرکە پیرۆزە بەجێ بگەیەنین. بەڵام بۆ ئەوە هەروا بەسەر مەسەلەکەدا تێنه‌په‌ڕین، بەناوی هێندێک لەو کچ‌و ژنانە کە لە ڕیزی پیشمەرگایەتی‌دا شەهید بوون لێرەدا بەسەندە دەکەم « پەروین ڕوحی، تەوڕێز ڕەحمانی، سورەییا نیگەهدار، لەیلا خالیدی، شەمسی فاتحی، کولسوم حوسێنی، خەدیجە عەبدوڵڵاهی، شاناز قوربانی، عەزیمە عوسمانی، فاتمە دلاوەری، مریەم ئیبراهیمی» ناوهێنانی ئەو پۆلە شەهیدە لە ژنان بەمانای ڕێزدانان بۆ هەموو ئەو ژنە شەهیدانە کە بە جۆرێک لە جۆرەکان بەشدار بوون کە خەبات بۆ مافە نەتەوایەتییەکان‌و دابین‌کردنی دادپەروەری‌و یەکسانی کۆمەڵایەتی. روحیان شادو ڕێگەیان بەردەوام.
هیواخوازم کە ژنان وەک بەشێکی چالاک‌و هەڵسووڕی کۆمەڵگەی کوردستان هەروا پارێزەری راسپاردەو که‌لتووری کۆماری کوردستان‌و بڕیارو فەرموودەکانی پێشەوای مەزن‌ قازی محەممەد بن‌و بە کارو تێکۆشانی بێ‌وچان لە هەر دوو بواری خەباتی نەتەوایەتی‌و خەبات بۆ مافە سیاسی‌و کۆمەڵایەتییەکانی ژنان هەروا هەڵسووڕو چالاک بن‌و شان‌بە شانی برا پێشمەرگەکانیان خەبات بکەن بۆ پێشکەوتنی کۆمەڵگەو سەرکەوتن بەسەر سپای تاریکی‌و نەزانی‌داو دەستەبەر کردنی ماف‌و ئازادییەکانمان.
له‌ ژماره‌ ٦٥٣ ی رۆژنامه‌ی “کوردستان”دا بڵاو بۆته‌وه‌