ڤایرۆسی کۆڕۆنا هەموو میدیاکانی جیهانی بەخۆیەوە سەرقاڵ کردووە و ڕۆژانە هەواڵی جۆراوجۆر لە پەرەسەندنی ئەم ڤایرۆسە بڵاودەکرێنەوە.
لەگەڵ ئەوەی کە تا ئێستا ئامارێکی ڕاست و دروست لە قوربانیانی کۆڕۆنا لە بەردەستدا نییە بەڵام بەپێی زانیارییەکان تووشبوانی کۆڕۆنا لە ٣٠٠ هەزار کەس تێپەڕیوە و زیاتر لە ١٥ هەزار کەس گیانیان لەدەستداوە.
زۆربەی وڵاتانی جیهان سنوورەکانی خۆیان داخستوە و خەڵکی چەند وڵاتێک قەرەنتینە کراون و دەوڵەتی چیک ڕایگەیاند ڕەنگە تا دوو ساڵی تر سنوورەکانی نەکاتەوە.
ئەنجێلا مێرکێل سەرۆک وەزیرانی ئاڵمان بەهۆی دیدار لەگەڵ دوکتۆرێکی تووشبوو بە کۆڕۆنا خۆی قەرەنتینە کرد. وڵاتی ئاڵمان یەکێک لەو وڵاتانەیە کە خەڵکێکی زۆر تووشی ئەم ڤایرۆسە بوون هەر بۆیە وەستان و کۆبوونەوەی لە دوو کەس زیاتر قەدەغە کرا. لە وڵاتی ئیتالیا لەگەڵ ئەوەی کە هاتووچۆ ڕاگیراوە بەڵام زۆرترین قوربانیداوە و تەنیا لە ماوەی ٢٤ کاتژمێردا ٨٠٠ کەس گیانیان لەدەستداوە. لە وڵاتی فەڕانسە تەنیا لە ماوەی ٢٤ کاتژمێردا ١١٢ کەس گیانیان لەدەستداوە. وەزیری تەندروستی فەڕانسە ڕایگەیاند کە دەیانهەوێ بۆ ماوەی دوو حەفتەی تر قەرەنتینەی ئەو وڵاتە درێژ بکەنەوە. لە فەڕانسە کار لەسەر چوار جۆر دەرمانی دژ بە کۆرۆنا دەکرێ کە قەرارە لەسەر ٣٢٠٠ کەسی ئورووپایی تاقیبکرێتەوە.
لە مادریدی پێتەختی ئیسپانیا تا ئێستا زیاتر لە هەزار کەس گیانیان لەدەستداوە و قسە لەسەر درێژکردنەوەی قەدەغەکردنی هاتووچۆ دەکرێ.
لە باشووری کوردستان لەچاو وڵاتانی دیکەی جیهان، حکومەتی هەرێمی کوردستان دۆخەکەی بەباشی کۆنتڕۆڵ کردووە و تا ئێستا تەنیا یەک کەس گیانی لەدەستداوە و هاتووچۆی نێوان شارەکان ڕاگیراوە.
لە پێوەندی لەگەڵ ڤایرۆسی کۆڕۆنا لە وڵاتی ئێران، وەزیری پێشووی تەندروستی ڕایگەیاند کە لە کۆتایی سەرماوەزی ساڵی ڕابردوودا سەرۆک کۆماری ئێرانی لەو ڤایرۆسە لەنێو خەڵکی ئێراندا ئاگادار کردۆتەوە.
کاربەدەستانی ڕێژیمی ئاخوندی کە لە درۆ و فێلبازییدا ئەزموونێکی ٤١ ساڵەی حوکمڕانیان هەیە، بۆ بەرژەوەندی نیزامە گەندەڵەکەیان ڕاستییەکانیان لە خەڵک و بیروڕای گشتیی جیهان شاردەوە و بوونە هۆی بڵاوبوونەوە و بڵاوکردنەوەی ئەم ڤایرۆسە لە نێو خەڵکی ئێران و بەشێک لە وڵاتانی جیهاندا.
کاربەدەستانی ڕیژیم کە خۆیان ئاماری ڕاست و دروستی قوربانیەکان بڵاو ناکەنەوە، ناهێڵن ڕۆژنامەنووسانیش بەدواداچوون بۆ ئەم هەواڵە بکەن و تا ئێستا چەند کەس لە ڕۆژنامە نووسانیان لەسەر بڵاوکردنەوەی هەواڵە پێوەندیدارەکان بە کۆڕۆناوە دەسبەسەر کردووە و هەڕەشەیان لێکردوون و ناهێڵن هەواڵی ڕاست بڵاوبکەنەوە.
هەر بەهۆی ڤایرۆسی کۆڕۆناوە تا ئێستا ٣٧ پزیشک و پەرەستار لە نەخۆشخانەکانی ئێران گیانیان لەدەستداوە. ئاماری قوربانیان لە لایەن دەوڵەتی ئێرانەوە لە ٢١ هەزار کەس تێپەڕیوە و ١٦٨٥ کەسیش گیانیان لەدەستداوە بەڵام ناوەندە پیوەندیدارەکان ئەم ئامارە بە دروست نازانن و دەڵێن ژمارەی قوربانیان زۆر لەوە زیاترە کە کۆماری ئیسلامی ڕایگەیاندووە.
لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان کە هیچکات خەڵک باوەڕیان بە کاربەدەستانی ڕێژیم نەبووە و ڕێژیمیش هیچ بڕیارێکی لە بەرژەوەندی ڕۆژهەڵاتی کوردستان نەداوە و دیاری ئەو حکومەتە بۆ خەڵک بێجگە لە کوشتن و زیندان و سەرکوت هیچی دیکە نەبووە، لەگەڵ بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا، خەمخۆرانی نیشتمان، دڵسۆزان، ئەنجومەنەکانی مەدەنی، ئەدەبی و ژینگەپاریزی کە هەردەم لە کاتە هەستیارەکاندا بەخەمی خەڵک و وڵاتەوە بوون ئەمجارەشیان هەروەک جارانی پێشوو خەڵکانی دڵسۆز و خەمخۆر لە پاراستنی خەڵک درێغییان نەکردوە و خۆبەخشانە لە مەیدان دان و ڕینمایی پیویست دەدەنە خەڵک و کۆمەڵیک دوکتۆری خۆبەخش بێ بەرانبەر ڕۆژانە لە ڕێگەی تەلەفۆنەوە چارەسەری نەخۆشەکان دەکەن.
ئەمڕۆژانە لە شارەکانی پیرانشار و بانە لەگەڵ ڕاگەیاندراوی ئەنجومەنە مەدەنییەکان بۆ هاوکاری خەڵک، کۆمەڵێک لە کەسانی دەوڵەمەند و بازرگان و خێرخواز بە فریای خەڵکەوە چوون و بۆ خەڵکی هەژار و دەستکورت خواردن و کەلوپەلی پێویست دابین دەکەن و بە فریای هاونیشتمانیانیانەوە دەچن.
