سەرەڕای گوشارە ئەمنییەکان و بانگکردن و هەڕەشەکردن لە چالاکانی مەدەنی و فەرهەنگی، لەشار و ناوچەکانی کوردستان، ئەمساڵیش ڕێوڕەسمەکانی نەورۆز لە سەرجەم شار و گوندەکانی کوردستان بەشێوەی کوردانەتر و حەماسیتر دەستیپێکرد و هێشتا هەر درێژەی هەیە.
خەڵکی شار و ناوچەکانی کوردستان لە کاتێک ئەمساڵ پێشوازییان لە نەورۆز وەکوو بۆنەیەکی نەتەوەیی کرد کە ناوەندی هاوکاریی حیزبەکانی کوردستان پێشتر داوای لە خەڵک کرد بوو، کە بە یەک ڕیزییەوە بچنە پیلی نەورۆز و وەکوو دەرفەتێک بۆ نواندنی ناسنامەو کەلتووری خۆیان کەڵکی لێ وەربگرن.
لە دوایین رۆژەکانی مانگی ڕەشەمەی ساڵی ٩٧ی هەتاویی خەڵکی بە هەست وهەڵوێستی کوردستان لە خوارەوە تا ژوورەوەی نیشتمانی دایک، جموجۆلەکانی خۆیانیان دەسپێکرد هەتا نەورۆزێکی کوردانەو بێوێنە بەڕێوە ببەن و تەنانەت لە هەڕەشەو بەربەستە ئەمنییەکانی سەر رێیانیش نەترسان و لە چوارشەممە سووری و ڕۆژی یەکەمی نەورۆز بە کردنەوەی ئاگر و لەمکردنی جامانەو هەوری و گوڵی سوور، گۆڤەند و سەمای ئازادی و یەکڕیزییان بەڕێوەبرد و، بۆ جارێکی دیکە پەیامێکی ڕوونیان بە دەسەڵاتی دژەگەلی و کەلتوورکوژی کۆماری ئیسلامی گەیاند.
رۆژی پێنجشەممە لە زۆربەی ناوچەکانی کوردستان شانۆی شکۆمەندی حەماسە و کوردایەتی و نەتەوەخوازی بە بەشداریی ژنان و کچانی پێشەنگ و پیاوانی بوێر و منداڵانی داهاتوودار، بەڕێوەچوو.
لە دەشتی زەهاوی کرماشان و ناوچەی قەڵخانی سەرەڕای ئەوەی کە قەدەغەیەکی زۆری لەسەر بوو، دیسان کوردایەتی بۆ بە براوەو مەیدانی خەباتی مەدەنی و لە ناوچەکانی سنەو مەریوان هێماکانی شۆڕشی ڕەوا و خەباتی نەپساوی گەلی کورد بەرزکرانەوەو ئاگری نەورۆز کوردەواری بە واتایەکی کەلتووری وسیاسییەوە لە ناوچەکانی لەیلاخ تا ورمێ هەڵکرا و دروشمی “یەکڕیزی و هاوکاریمان ڕەمزی سەرکەوتنمانە” بە جوانترین شێوە نواندرا.
تێکدانی ڕێوڕەسمەکانی ناوچەی کاکاوەندی کرماشان و مەلەکشاهی ئیلام و حەسەننوورانی شنۆ و، چەند گوندێکی دیکە لە پیرانشار و تەقەکردن لە خەڵکی دیواندەرە لە شەوی چوارشەممە سووری نەتەنیا خەڵکی تێکۆشەری کوردی چاوترسێن نەکرد، بەڵکوو بەگۆڕتر و کوردانەتر لە چاو جاران لە ناوچەکانی بانە و بۆکان و سەردەشت و شاروێران بۆنەکانی نەورۆز بوون بە دژکردەوەیەکی ڕازاوە لە هەمبەر داخراویی دەسەڵاتی داپلۆسێنەر و ترساو لە ئاگری نەورۆزی کوردان.
ڕۆژی پێنجشەممە ١ی خاکەلێوەی ٩٨ی هەتاویی لە شارەدێی نێی دێموکراتدۆستی مەریوان و نیەر و تەنگیسەری ڕووسوور و شۆڕشگێڕ لە ئاستێکی بەربڵاودا ئاگری نەورۆز کرایەوەو دروشم و سروودەکان نیشنیان دا کە “کەس نەڵێ کورد مردوە، کورد زیندووە” و پێشمەرگەش باسکی بەهێزی گەلە.
شیاوی باسە هەوڵەکانی ڕێژیم بۆ ئەوەی لە ڕێوڕەسمەکانی نەورۆزی ئەمساڵ هێما نەتەوەیی وحەماسییەکانی کورد کەمڕەنگ بکاو نیشان نەدرێ، ئەو هەوڵانە نەتەنیا سەری نەگرت بەڵکوو بە پێچوانەی ویستی ئەوان ، گەورەو بچووک، ژن و پیاو، بە جامانەو گوڵوەنی و گوڵی سوورەوە لە ڕێوڕەسمی نەورۆز بەشدارییان کرد.
شیاوی باسە ئەمڕۆ هەینی ٢ی خاکەلێوە ڕێوڕەسمەکانی نەورۆز هێشتا لە کوردستان درێژەی هەیە.
ئاوایی گاوەرە
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
چۆڕ و نەنە
1.
2.
ئاوایی حەسەناوای سنە
1.
2.
3.
4.
ئاوایی نێی مەریوان
1.
2.
3.
4.
ئاوایی تەرواڵ لەیلاخ
1.
2.
3.
4.
نییەر
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
35.
36.
37.
38.
39.
40.
41.
42.
43.
44.
45.
46.
47.
48.
49.
50.
51.
52.
53.
54.
55.
56.
57.
58.
59.
60.
61.
62.
63.
64.
65.
66.
67.
68.
69.
70.
71.
72.
